Baptist Brayé
oprichter Locatus en visiting scholar aan
Harvard Graduate School of Design

door Christa van Vlodrop

1. Achtergrond

Scheikunde en wiskunde gestudeerd, afgestudeerd in de sociale geografie. Oprichter van het informatiebureau voor winkelplanning Locatus. Op dit moment werk ik vanuit standplaats Barcelona aan de uitrol in Europese hoofdsteden. Sinds 2007 heb ik een aanstelling als visiting scholar en ‘urban planner’ aan de Harvard Graduate School of Design. In Nederland ben ik ook onder de naam ‘Sense of Place’ op een not-for-profit basis actief in de wereld van cultuur, architectuur en kunst.

2. Vanwaar fascinatie
voor architectuur / stedenbouw?

Mijn sleutelwoord is ‘urban destinations’. Ik kijk mijn hele leven al naar de manier waarop mensen zich in en om winkelgebieden bewegen en hoe die omgevingen daar dan weer op reageren. Elke keer als ik denk dat ik het snap of dat ik het kan voorspellen, is er weer een plaats die alle voorgaande regels tart. Altijd weer nieuwe lessen over menselijk gedrag.

3. Beste stad

Toch New York. Er hangt daar een soort constante geladenheid in de lucht. Maakt niet uit hoe lang ik er ben, ik ga daar altijd weg met het gevoel dat ik tijd tekort ben gekomen. Zou er best een tijdje willen wonen, als ik dan maar wel af en toe mag uitrusten in Barcelona of Amsterdam.

4. Mooiste gebouw

Heb ik niet echt, ik kijk kennelijk ook niet naar gebouwen, maar meer naar wat de gebouwde omgeving met mensen doet. Recent voor het eerst in Bilbao geweest. Ben niet echt een fan van Frank Gehry en stond al klaar om het Guggenheim neer te sabelen als kitscherige krullenpracht. Heb al mijn vooroordelen beschaamd ingeslikt. Het is een meesterwerk. Voor mij vooral om wat het met deze voorheen gruizige stad heeft gedaan.

5. Mooiste park of plein

Mijn mooiste plein is Place Stanislas in Nancy. Dat komt omdat ik het vele jaren geleden zelf ‘ontdekt’ heb. In 2005 is het gerestaureerd, waardoor het nu erg schoon en wat te ‘slick’ is geworden. Voor mij wordt het plein gemaakt door het hekwerk. Hekken worden normaliter geplaatst om mensen buiten te sluiten, maar hier word je er door omarmd.

6. Beste publieke inrichting / stedenbouwkundige invulling

Het grid met een zócalo (centraal plein), nu met eenrichtingsverkeer en rechthoekige blokken. Altijd schaalbaar, altijd helder. Verzonnen en begonnen als model voor in de Romeinse legerplaatsen, eeuwen stand gehouden en nooit verbeterd.

7. Beste innovaties 20ste eeuw en 21ste eeuw

Oren en ogen op afstand. Begonnen met een telefoon aan een draadje, nu mobiel met streaming video. Zoeken, vinden, kijken en luisteren op alle plaatsen op deze aardbol. Maar het kent ook een tegenkracht. GPS en car navigation hebben ons bijvoorbeeld het recht ontnomen te verdwalen en direct antwoord op elke vraag ontneemt ons twijfel en verwondering.

8. Komende baanbrekende innovatie

Het geschreven woord gaat verdwijnen. Kennis hoeft niet meer in tekst te worden omgezet en kan op een veelvoud aan andere manieren aan de digitale kenniswolk onttrokken worden. Communicatie gaat verschuiven naar een taal van mondiale tekens. Futuristische dromerij? Ik denk dat het minder dan 100 jaar gaat duren.

9. Over de toekomst van de stad

Er gaat in steden steeds meer gebeuren op…steeds minder plekken. Functies clusteren in een razend tempo: ik zie niet veel mensen die mijn observaties hier herkennen. En…waar de stadsbewoner van weleer de regent van het ommeland was, is de stad van de toekomst slaaf van de bezoeker.

10. Persoonlijke bijdrage aan stedenbouw

Voor mij ligt dat persoonlijke net iets breder. Wij faciliteren onder de naam ‘Sense of Place’ besloten ontmoetingen met een cultureel karakter, een soort eigentijdse versie van de 19de eeuwse ‘salon’. Het bestaat uit een onderwerp, gasten die elkaar anders niet zouden treffen, een bijzondere plek en goed eten en drinken. Simpel in opzet, doeltreffend qua resultaat en bron van permanente verwondering. Locatus heeft ondertussen integrale kennis over de winkelomgeving planologisch ontsloten.

11. Guerrilla in the city?

De strijd tussen de bezoeker (the haves) en de urban elite (the have mores) laat voor the ‘have nots’ alleen de restplekken. Zorg dat je daar gaat kijken, het is het voorland van de volgende revolutie.