Evelyne Merkx
architect en partner Merkx + Girod architecten

door Christa van Vlodrop

1. Achtergrond

Ik was al 32 toen ik aan de Gerrit Rietveld Academie Amsterdam ging studeren. Dus een latertje. Daarvoor werkte ik al vele jaren, onder andere bij de Bijenkorf op de afdeling Reclame en Sales Promotion. De Bijenkorf was vooruitstrevend op dat gebied. Hier leerde ik Benno Premsela kennen en werkte ik samen met Jan Toscani. Na mijn afstuderen als interieurarchitect vroeg de Bijenkorf mij voor allerlei werkzaamheden op gebied van styling en verbouwingen. Dat was in 1984: het begin van mijn eigen bureau en een nieuwe uitdaging!

2. Vanwaar fascinatie
voor architectuur / stedenbouw?

Fascinatie voor architectuur was er al van kinds af aan. De interesse voor stedenbouw is er pas de laatste jaren. Tijdens mijn reizen met onder andere Architectura et Amicitia leerde ik via de deelnemers op een heel andere manier te kijken. Openstaan voor nieuwe impulsen is essentieel voor mij.

3. Beste stad

Ik vind steden verrukkelijk. Antwerpen, dicht bij Nederland, gastvrij en vriendelijke mensen en je kan er lekker eten en verblijven: zeker en vast! Parijs met zijn musea en nog niet ontdekte markten: voortdurend verrassingen! New York vanwege de kunst en de schijnbaar achteloze manier van doen in een enorme hectiek: de vrijheid die het lijkt mee te brengen! Berlijn is inspirerend. Ik ben graag in London maar ik verdrink door de maat. En ik wil weer eens naar Tokio omdat het zo stimulerend is. Ik houd van vele steden, zij geven me energie.

4. Mooiste gebouw

Museum Kolumba in Keulen van Peter Zumthor. Prachtige speciaal ontworpen bakstenen en nergens aanwijzingen waar de installaties ‘verstopt’ zijn. Van het Thermenbad in Vals stond ik jaren geleden al perplex. Zoveel fraais, zoveel zorgvuldige details die volkomen achteloos lijken. Ongelofelijk veel foto’s heb ik gemaakt. Hij is voor mij een voorbeeld: zijn manier van werken, aanpak en bezinning zijn inspirerend. Maar zeker zo overweldigend is het Neues Museum in Berlijn van David Chipperfield. Razend knap hoe hij omgaat met het behoud van delen die zijn aangetast en daar waar hij herstelt of renoveert!

5. Mooiste park of plein

Toch echt Piazza San Marco in Venetië. Een stad waar je eigenlijk elk jaar een week moet verblijven. Qua verhouding, kleur, licht: altijd weer oogverblindend.

6. Beste publieke inrichting / stedenbouwkundige invulling

Heel benieuwd ben ik naar het nieuwe voorplein van het Centraal Station Amsterdam. De ‘rommel’ die hier de afgelopen decennia is ontstaan, maakt plaats voor een prachtige entree. De grote waterpartij voor het station wordt hersteld en het verkeer wordt weggehaald. Een hele interessante ingreep die grote consequenties heeft voor het aanzien van Amsterdam: hier begint voor veel bezoekers de stad. Tevens wordt, door het station heen, een duidelijke relatie gelegd met Amsterdam-Noord en wordt dit stadsdeel meer betrokken bij de stad.

7. Beste innovaties 20ste eeuw en 21ste eeuw

GPS en alles wat met Google Earth samenhangt. Fantastisch! En de ontwikkeling van LED en de daarop volgende stappen.

8. Komende baanbrekende innovatie

Nanotechnologie. Wat ik erover lees, vind ik fascinerend, ook al begrijp ik er weinig van.

9. Over de toekomst van de stad

De steden breiden zich steeds verder uit en zullen uiteindelijk de gehele wereld beslaan. Vraag is hoe deze enorm grote steden beheersbaar blijven.

10. Persoonlijke bijdrage aan stedenbouw

Mijn eerste reactie: bijdrage aan stedenbouw? Maar als ik er op een andere manier over nadenk dan realiseer ik me dat onze projecten vooral van binnenuit van invloed op de stedenbouw zijn. Aan de hand van een wandeling in Amsterdam wordt dit duidelijk. Beginnend in de monumentale hal van Cuypers Centraal Station (work in progress), langs het restaurant Eerste Klas (mijn allereerste openbare werk) en Julia’s (de pasta-formule), via de Hema op de Nieuwendijk, langs de Bijenkorf, naar de Bibliotheek Bijzondere Stukken van de UVA en het Groote Museum in Artis (waar we nu aan werken). Vandaar naar de Hermitage en via ‘De Meesterwerken’ in het tijdelijke Rijksmuseum en de museumwinkel van het Van Gogh Museum, eindigend in het Concertgebouw (een herinrichting en renovatie waar we 16 jaar aan hebben gewerkt en die nu net is afgerond). Ook de renovatie/restauratie/nieuwbouw van de Raad van State in Den Haag is zo’n bijdrage. En de boekhandel in de Dominicanerkerk in Maastricht is een culturele ontmoetingsplek in de stad geworden.

11. Guerrilla in the city?

Leegstand in de stad is een misdaad. Kantoorplekken die leeg staan, zouden voorlopig gebruikt moeten worden voor bijvoorbeeld culturele initiatieven of tijdelijke restaurants. Activiteiten die hier ontplooid kunnen worden, zouden een enorme energie kunnen geven aan de omgeving. Comme des Garçons is hier een aardig voorbeeld van. In diverse steden richten zij met hun winkels bijzondere, lege ruimten in op telkens weer verrassende locaties.