Guido Wallagh
partner-adviseur Inbo Adviseurs
& universitair hoofddocent Planologie aan de Universiteit Utrecht

door Christa van Vlodrop

1. Achtergrond

Geboren en getogen in Amsterdam. Planologie gestudeerd en gepromoveerd aan de Universiteit van Amsterdam. Van 1995 tot 2008 gewerkt onder andere als directeur bij De Lijn (bureau voor ruimtelijke ontwikkeling en volkshuisvesting). Korte uitstap gemaakt naar Ernst & Young adviesgroep gemeente. Sinds 2008 partner-adviseur bij Inbo Adviseurs.

2. Vanwaar fascinatie
voor architectuur / stedenbouw?

Ik ben opgegroeid in de stad. Ben een echte stadsjongen. Op mijn twaalfde zag ik voor het eerst een levende koe, varen was met de pont naar Noord en natuur was boswandeling in het Amsterdamse Bos. De stad zit in mijn genen. Door een stad word je bevangen, na elke hoek van de straat volgt weer iets nieuws. Voortdurende kleur- en klankverschillen: druk-rust, mooi-lelijk, emotioneel-emotieloos, fris-donker.

3. Beste stad

Steden waar je het gevoel hebt van thuiskomen. Cliché, New York, komt toch vooral ook door de stad al gezien te hebben op foto’s en in films. Voor mij zijn de beste steden, heel klassiek, Parijs, London. Maar ben op de een of andere manier ook gefascineerd door Duitse steden. Ben de afgelopen twee jaar in Berlijn, Hamburg, München, Keulen en Dresden geweest. De gastvrijheid van deze steden spreekt mij aan, je voelt je welkom. En de voortdurende functiemix. Alle genoemde steden hebben ook nog eens hele bijzondere stadsparken.

4. Mooiste gebouw

Mij interesseert vooral wat er in een gebouw gebeurt, niet de buitenkant. Neem bijvoorbeeld Centre Pompidou in Parijs. Er gebeurt zoveel binnen in dat gebouw, het bonkt! In de zalen of op de roltrap, je bent ook voortdurend in de stad: waar je ook kijkt, je bent binnen en buiten.

5. Mooiste park of plein

Het Millenniumpark in Chicago. Stad en natuur zijn daar bijna niet meer van elkaar te onderscheiden. Met een openlucht theater/podium. En een plein waar jong en oud om het schitterende kunstwerk Cloud Gate van Anish Kapoor dartelen. Het geeft sereniteit, speelsheid, nietigheid en is grootstedelijk. Maar ook een pleintje waar ik ooit was in de buurt van Córdoba, de sinaasappelbomen stonden in bloei: die geuren…

6. Beste publieke inrichting / stedenbouwkundige invulling

Het Mercatorplein, gebouwd naar een ontwerp van Berlage, in de Baarsjes, Amsterdam. Het is een monumentale omgeving, zonder dat het afstand schept. De wanden, het programma in de plint en de openbare ruimte, het is een soort doorlopend tapijt. Het is een open plein met een terughoudende inrichting, leidt niet tot toeëigening, maar het nodigt uit tot ontmoeting.

7. Beste innovaties 20ste eeuw en 21ste eeuw

Particulier opdrachtgeverschap. Nu genieten wij van de Van Nellefabriek en het Vondelpark, dit waren publieke initiatieven door mensen die iets moois wilden maken voor het collectief. Wel moeten we particulier opdrachtgeverschap opnieuw gaan ontdekken, zodat het geen ‘privaat feestje’ wordt, maar collectieve bijdrage een nieuwe invulling krijgt.

8. Komende baanbrekende innovatie

Zwermwerken. Een alternatief woord voor het nieuwe werken. We hebben flexibel werken op kantoren en thuiswerken gehad. Hoe ga je nu om met kenniswerkers. Kennis was macht, nu is kennis-delen macht, kijk naar Wikipedia. Gebruikers en niet professionals delen kennis met elkaar. Kennis en inhoud staan centraal in plaats van processen. Mooi voorbeeld is de stadsfiets VanMoof, ontwikkeld door input van mensen over de hele wereld. In de ruimtelijke sector moet veel meer gedaan worden met en door niet professionals.

9. Over de toekomst van de stad

Wij moeten de verschillen tussen de steden gaan vieren, versterken en uitvergroten. Steden in Europa moesten een inhaalslag maken, elke binnenstad werd verfraaid, maar zijn erg op elkaar gaan lijken. Dezelfde centra, hetzelfde winkelaanbod, nauwelijks verschil. Canary Wharf, La Défense, de Zuidas, het lijkt allemaal op elkaar.

10. Persoonlijke bijdrage aan stedenbouw

Aandacht schenken aan bestaande jonge steden (als Amsterdammer!). Sinds 2005 werk ik in Almere aan de zogenaamde preventieve stedelijke vernieuwing. Ondanks dat het een jonge stad is, zijn er al buurten 30 jaar oud. Deze buurten vragen inmiddels om aandacht. In de drie oudste buurten van Almere bekijken wij wat de kwaliteiten zijn van die wijken en wat er op sociaaleconomisch, programmatisch en ruimtelijk vlak nu reeds moet gebeuren. Wat is er al en waar moet aan worden gesleuteld.

11. Guerrilla in the city?

Eerste associatie: guerrilla is een term uit de krijgswetenschap, het betreft dus conflicten, dat hoort niet bij Nederlandse stedenbouw. Tweede associatie, goed bedoeld: plantjes in postboxen plaatsen. Maar heb hier vooral toch nog een ander beeld bij. Na de herontdekking van de buitenruimte in de stad, veranderen sommige binnensteden met elk weekend weer een groot evenement in uitsteden waarbij het drinken, keiharde muziek en verkeersomleidingen eerder regel dan uitzondering aan het worden zijn. En uitvlucht je de binnenstad, dan zijn het wel je buren die tot diep in de nacht in de tuin een party hebben. Alles leuk en aardig, maar het evenwicht is zoek. Het mag wel een beetje minder.