Gerda Zijlstra, ontwerper en oprichter van www.nuhier.org Erik Groenenboom, stedenbouwkundige en oprichter van www.funup.nl

Meer doen met de
openbare ruimte

“Veel mensen zien de openbare ruimte, die is ingericht met banken, speelveldjes en pleintjes met wipkippen, niet meer als ruimte die je zelf kunt gebruiken. Waarom zijn er geen fruitbomen, geen crossbanen of bbq-terreinen in de stad? NU HIER denkt dat er meer kan. Dat vraagt wel om een andere inrichting van de openbare ruimte. Zo hebben we plekken in de Amsterdamse en Rotterdamse binnenstad tijdelijk ingericht als hondentrainingsbaan, werf, ijsbaan en moestuin met buitenkeuken.”

Tijdelijkheid maakt
experimenten mogelijk

“Tijdelijkheid zorgt voor minder weerstand en maakt zo experimenten mogelijk. Als onderdeel van ons project Sunday Adventure Club zette ontwerper Maartje Dros tijdelijk een hondentrainingsbaan op op een schoolplein in Amsterdam. De islamitische bewoners rond de school zagen dit aanvankelijk niet zitten, want honden zijn onrein. Maar in de praktijk ging het juist goed: toen kon de hondentrainingsbaan blijven.”

Guerrilla is bottom-up

“Stedenbouwers die van buitenaf worden ingevlogen kennen de mogelijkheden van een buurt of plek niet zo goed als de gebruikers. Guerrilla gardeners die illegaal tuinieren in de stad en spontane drive inns die illegaal film vertonen zijn voor ons een voorbeeld. Dat soort pure bottom-up initiatieven laten zien wat mensen in de stad zelf graag willen op de plekken die ze 'kraken'. Wat wij doen is een vorm van 'anti-kraak', omdat we wel toestemming en budget regelen, waardoor er meer kan. Wij gebruiken de tijdelijk beschikbare ruimte om dit soort initiatieven uit te lokken, zichtbaar te maken en te ondersteunen.”

Grondeigenaren krijgen
nieuwe rol

“De stad is het nest van mensen. En mensen ontwikkelen zich continu. Zij hebben het vermogen zich prima aan te passen. Een oude fabriek kan een theater worden, grachtenpanden veranderen in advocatenkantoren en bouwterreinen groeien uit tot festivalterreinen. Want mensen houden zich niet strikt aan de vooraf bedachte functie, vorm en kaders. Een stad die niet flexibel is, stoot flexibele mensen af. Een stilstaande stad is dan het gevolg. Beleggers en grondeigenaren bezitten de gronden die cruciaal worden de komende tijd. Als zij openstaan voor co-creatie, voor het aanjagen van nieuwe ontwikkelingen en voor spontane, creatieve acties van mensen uit de stad, dan creëren zij waarde. Zo ontstaat er een dynamiek die een aanzuigende werking op stedelingen heeft.”

Winkelcentrum wordt belevingsplek

“In een aandachtswijk in Zaandam heeft Fun Up in opdracht van de eigenaar initiatieven aangejaagd in en om een oud winkelcentrum. Dit winkelcentrum was ook nog eens de bouwplaats van een nieuwe supermarkt. Hoe kun je zo'n plek weer betekenis geven? We organiseerden een kunstproject met tijdelijke tentoonstellingen, een buurtfestival en er kwamen kinderschilderingen op de omheining. De eigenaar en de bouwer stelden zich continu meewerkend op en zo kon er veel meer dan op andere bouwplaatsen. De activiteiten leidden tot veel goodwill bij omwonenden.”

Tijdelijkheid als nieuw begin

“Ik zie tijdelijkheid niet zozeer als een fase tussen twee perioden, maar meer als een nieuw begin. Guerrilla en tijdelijke initiatieven moeten opgaan in ontwikkelingen op langere termijn. De huidige bebouwing volstaat voor deze initiatieven. Pas bestaande gebouwen aan of bouw ze uit om ruimte te maken voor tijdelijke evenementen, een groeiende onderneming en nieuwe functies. Maar bouw niet weer een nieuwe plek vol, terwijl je een oude plek zielloos achterlaat.”

Gerda Zijlstra
ontwerper en oprichter
van www.nuhier.org

Erik Groenenboom
stedenbouwkundige en
oprichter van www.funup.nl